( 1 ) اجازهء جنگ در اين شرايط حساس و مهم كه موقعيّت مسلمانان در مدينه مورد تهديد قرار گرفته بود و قريش نيز از گمراهى ، خودبينى و تمرد كوتاه نمىآمدند ؛ اين آيه نازل شد و به مسلمانان ، رخصت جنگ با دشمنان را داد : « أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَ إِنَّ اللَّهَ عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ . » « 1 » : [ به كسانى كه جنگ بر آنان تحميل شده ، رخصت ( جهاد ) داده شده است ؛ چرا كه مورد ستم قرار گرفته‌اند . و خداوند بر يارى آنان تواناست . ] اين آيه ، ضمن آياتى ديگر نازل شد تا راهنمايشان گردد كه اين رخصت ، قطعا براى كنار زدن و زدودن باطل و برپا نمودن شعاير دين مىباشد : « الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ . . . « 2 » » : [ آن كسانى كه چون در زمين به آنان توانايى دهيم ، نماز برپا مىدارند و زكات مال مىدهند و به كارهاى پسنديده وامىدارند و از كارهاى ناپسند بازمىدارند . . . ] هر چند به مكى بودن آيهء فوق اشاره شده ؛ اما قول اصح بر مدنى بودن آن است . رخصت جهاد صادر شد و بىگمان دليل اين رخصت ، در ازاى توطئه ، خشونت و تمرد قريش بود كه خداوند خواست ، مسلمانان چيره شوند و راه بازرگانى مكه - شام را بر آنان تنگ گردانند . پيامبر ، براى اجرا و توسعهء اين طرح دو راه را برگزيد : ( 2 ) 1 - بستن پيمان حرمت حريم و عدم تجاوز با قبايل همسايه و ساكنان اين مسير تا مدينه . و همچنين بستن پيمان با طايفهء « جهينه » پس از شروع كردن به فعاليّت نظامى . فاصلهء جايگاه اين طايفه از مدينه سه منزل بود كه در اثناى دور نظامى اين قرارداد بسته شد .

--> ( 1 ) - حج / 39 . ( 2 ) - حج / 41 .